برنامه راهبردی توسعه کتابخانه
شاخص های ارزشیابی استاندارد کتابخانه های بیمارستانی – کتابخانه مرکز آموزشی درمانی امیرالمومنین (ع)
برای دریافت فایل PDF کلیک نمایید
مقدمه
کتابخانه مرکز آموزشی و درمانی امیرالمومنین (ع) اراک به‌عنوان یک کتابخانه تخصصی بیمارستانی، از سال ۱۳۸۷ همزمان با افتتاح این مرکز درمانی در طبقه دوم بیمارستان، جنب تالار اتاق عمل و زیر نظر کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی اراک تأسیس گردید . در سال ۱۳۹۷ به‌منظور ایجاد سالن‌های مطالعه مجزا، مخزن کتابخانه به طبقه دوم اورژانس جنب آموزش بیمارستان منتقل شد و بدین ترتیب دو سالن مطالعه مجزا برای دانشجویان فراهم گردید . این کتابخانه تخصصی با مجموعه‌ای شامل ۱۰۸۳ نسخه کتاب فارسی و ۵۰۵ نسخه کتاب لاتین، در حوزه‌های تخصصی بیماری‌های داخلی، قلب، سوختگی، زنان و پرستاری فعالیت می‌کند . با توجه به نقش حیاتی کتابخانه‌های بیمارستانی در اشاعه اطلاعات زیست‌پزشکی و پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های بالینی مبتنی بر شواهد، تدوین برنامه عملیاتی مدون به‌منظور هم‌راستایی با استانداردهای ملی کتابخانه‌های بیمارستانی و ارتقای کیفیت خدمات ضروری است .
اهداف کلی مدون
هدف کلی: ارتقای کتابخانه مطابق استانداردهای ملی کتابخانه‌های بیمارستانی
• دستیابی به کتابخانه‌ای با فضای مناسب، مطلوب و استاندارد برای جامعه استفاده‌کننده
• ایجاد اشتیاق و انگیزه در مراجعین برای استفاده از کتابخانه
• افزایش ساعت کاری کتابخانه در راستای تسهیل دسترسی کاربران
• توسعه فضای فیزیکی شامل سالن‌های مطالعه مجزا، اتاق‌های کامپیوتر و بهینه‌سازی فضا
• تبدیل کلیه نمرات صفر چک‌لیست استاندارد ملی به نمره کامل تا پایان سال ۱۴۰۵
۲. هدف کلی: توسعه منابع اطلاعاتی چاپی و الکترونیکی
• فراهم‌سازی و گردآوری منابع اطلاعاتی اعم از چاپی و الکترونیکی به‌روز مطابق تخصص‌های بیمارستان
• توسعه منابع الکترونیکی و به‌روزرسانی مستمر منابع چاپی
• تأکید بر تهیه منابعی که در معالجه و مراقبت بالینی بیماران کاربرد مستقیم دارند
• مشارکت کاربران در فرآیند تهیه و انتخاب منابع
• دسترس‌پذیر ساختن منابع و اطلاعات علمی مورد نیاز جامعه استفاده‌کننده
۳. هدف کلی: توسعه و ارتقای خدمات کتابخانه‌ای
• ارائه خدمات اطلاع‌رسانی و مرجع به کلیه مراجعان
• ارائه خدمات عضویت و امانت به جامعه استفاده‌کننده
• راهنمایی و آموزش مراجعان در بازیابی و استفاده از منابع اطلاعاتی
• ارائه خدمات تحویل مدرک بر بالین (سنجه ۶، شاخص ۳۹)
• گسترش ارتباط بین‌کتابخانه‌ای
• پایش مستمر خدمات و به‌روزرسانی وب‌سایت کتابخانه
• ایجاد زیرساخت اینترنت برای میز مطالعه (سنجه ۵، شاخص ۲۳)
• تخصیص بودجه و فایل حسابداری (سنجه ۵، شاخص ۲۷ و ۲۸)
• ایجاد تابلو اعلانات و سامانه پیامکی (سنجه ۶، شاخص ۳۲ و ۳۴)
۴. هدف کلی: توسعه نیروی انسانی و توانمندسازی کتابداران
• جذب و به‌کارگیری کتابدار بالینی (سنجه ۲، شاخص ۶)
• ارتقاء نقش کتابدار بالینی در فرآیند تصمیم‌گیری‌های بالینی مبتنی بر شواهد
• به‌کارگیری متخصصان اطلاع‌رسانی پزشکی
• توانمندسازی کتابداران از طریق آموزش‌های تخصصی
۵. هدف کلی: توسعه آموزشی و ارتقای سواد اطلاعاتی
• افزایش سطح سواد اطلاعاتی اعضای هیئت علمی و دانشجویان
• برگزاری کارگاه‌های آموزشی در حوزه بازیابی و استفاده از منابع اطلاعاتی
• پشتیبانی از اهداف آموزشی، پژوهشی و درمانی مرکز
• ارتقای پژوهش و آموزش اعضا
۶. هدف کلی: هم‌راستایی با رسالت سازمان مادر و بیمارستان
• تسهیل و امکان‌پذیر ساختن دستیابی به اهداف سازمان مادر و بیمارستان
• برنامه‌ریزی مشترک و فعالیت هم‌تراز با رسالت بیمارستان
• پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های بالینی مبتنی بر شواهد
• ارتقاء کیفیت مراقبت از بیمار و سطح سلامت جامعه
۷. هدف کلی: تأمین نیازهای اطلاعاتی مصرف‌کنندگان خدمات بهداشتی
• تهیه نیازهای اطلاعاتی و آموزشی بیماران و خانواده‌های آنان
• گردآوری اطلاعات مورد نیاز متخصصان علوم پزشکی در طبابت بالینی
• تأمین نیازهای اطلاعاتی پژوهشگران، استادان، دانشجویان و سایر کاربران
• اشاعه اطلاعات زیست‌پزشکی و بالینی برای جامعه حرفه‌ای پزشکی
اهداف بلندمدت
دستیابی به کتابخانه‌ای با فضای مناسب و مطلوب برای استفاده جامعه استفاده‌کننده و ایجاد اشتیاق در مراجعین برای استفاده از کتابخانه، تسهیل و امکان‌پذیر ساختن دستیابی به اهداف سازمان مادر و بیمارستان، ارتقاء کتابخانه مطابق استانداردهای کتابخانه بیمارستانی، گردآوری اطلاعات مورد نیاز متخصصان علوم پزشکی در طبابت بالینی، و تهیه نیازهای اطلاعاتی و آموزشی مصرف‌کنندگان خدمات بهداشتی شامل بیماران و خانواده‌های آنان از جمله اهداف بلندمدت این کتابخانه است .
- دستیابی به کتابخانه‌ای با فضای مناسب و مطلوب برای استفاده جامعه استفاده‌کننده و ایجاد اشتیاق در مراجعین برای استفاده از کتابخانه
- تسهیل و امکان‌پذیر ساختن دستیابی به اهداف سازمان مادر و بیمارستان
- ارتقاء کتابخانه مطابق استانداردهای کتابخانه بیمارستانی
- گردآوری اطلاعات مورد نیاز متخصصان علوم پزشکی در طبابت بالینی
- تهیه نیازهای اطلاعاتی و آموزشی مصرف‌کنندگان خدمات بهداشتی شامل بیماران و خانواده‌های آنان
ارائه خدمات تحویل مدرک بر بالین : سنجه 6 شاخص 39
اهداف میان مدت
جذب و به کارگیری کتابدار بالینی : سنجه 2 شاخص6
اهداف کوتاه‌مدت
اهداف کوتاه‌مدت کتابخانه شامل فراهم‌سازی و گردآوری منابع اطلاعاتی اعم از چاپی و الکترونیک به‌روز مطابق تخصص‌های بیمارستان، دسترس‌پذیر ساختن منابع و اطلاعات علمی مورد نیاز جامعه استفاده‌کننده، ارائه خدمات اطلاع‌رسانی و مرجع به کلیه مراجعان، ارائه خدمات عضویت و امانت به جامعه استفاده‌کننده، و راهنمایی و آموزش مراجعان در بازیابی و استفاده از منابع اطلاعاتی گردآوری‌شده است .
ایجاد زیرساخت اینترنت برای میز مطالعه : سنجه5 شاخص 23
تخصیص بودجه و فایل حسابداری : سنجه 5 شاخص 27 و 28
تابلو اعلانات و سامانه پیامکی : سنجه6 شاخص32و34
برنامه‌های عملیاتی
برنامه عملیاتی کتابخانه در قالب محورهای اصلی شامل توسعه منابع علمی (توسعه منابع الکترونیک و به‌روزرسانی منابع چاپی)، توسعه خدمات (گسترش ارتباط بین‌کتابخانه‌ای، پایش مستمر خدمات و به‌روزرسانی وب‌سایت)، توسعه آموزشی (افزایش سطح سواد اطلاعاتی اعضای هیئت علمی و دانشجویان از طریق برگزاری کارگاه و توانمندسازی کتابداران)، و توسعه فضا (توسعه فضای فیزیکی شامل سالن‌های مطالعه مجزا، اتاق‌های کامپیوتر و بهینه‌سازی فضا) تدوین و اجرا خواهد شد .
نظارت و ارزیابی
- پایش ماهانه: مسئول کتابخانه موظف است پیشرفت اقدامات را به‌صورت ماهانه به مدیریت بیمارستان گزارش دهد.
- ارزیابی فصلی: کمیته مشورتی کتابخانه هر سه ماه یک‌بار جلسه تشکیل داده و میزان تحقق اهداف را بررسی می‌کند.
- ارزیابی سالانه: در پایان سال، چک‌لیست استاندارد ملی مجدداً تکمیل و میزان ارتقاء نمرات صفر به نمره کامل سنجیده می‌شود.
- شاخص کلیدی عملکرد (KPI): تبدیل کلیه نمرات صفر چک‌لیست به نمره کامل تا پایان سال ۱۴۰۵.