ادامه تحصیل حتی برای یک سال بیشتر در دوران دبیرستان ممکن است احتمال ابتلا به بیماری آلزایمر و سایر انواع زوال عقل را در سال‌های سالمندی کاهش دهد. نتایج یک پژوهش جدید نشان می‌دهد سیاست‌های آموزشی، علاوه بر آثار اجتماعی و اقتصادی، می‌توانند در بلندمدت بر سلامت مغز و خطر ابتلا به بیماری‌های تحلیل‌برنده عصبی نیز تأثیرگذار باشند.

پژوهشگران در این مطالعه، اطلاعات پزشکی بیش از ۱۰۰ هزار نفر از ساکنان بریتانیا را که در طرح پژوهشی بلندمدت «بانک زیستی بریتانیا» (UK Biobank) شرکت داشتند، بررسی کردند. مبنای پژوهش، اصلاح قانونی نظام آموزشی بریتانیا در سال ۱۹۵۷ بود که بر اساس آن، حداقل سن قانونی ترک تحصیل از ۱۵ به ۱۶ سال افزایش یافت. این تغییر موجب شد شمار دانش‌آموزانی که تا ۱۶سالگی در مدرسه باقی می‌ماندند، حدود ۱۴ درصد افزایش پیدا کند.

محققان با مقایسه وضعیت سلامت افرادی که تحت تأثیر این قانون قرار گرفته بودند با افرادی که مشمول آن نبودند، پیامدهای تحصیل بیشتر را در سال‌های بعد بررسی کردند. نتایج نشان داد یک سال تحصیل اضافی، طی حدود ۵۰ سال بعد، میزان بروز آلزایمر و زوال عقل مرتبط با آن را حدود ۰.۸۸ واحد درصد کاهش داده است. این میزان با توجه به پایین بودن شیوع این بیماری‌ها در جمعیت مورد مطالعه، تأثیری قابل‌توجه محسوب می‌شود.

نکته مهم دیگر آن بود که اثر محافظتی تحصیل بیشتر در افرادی که از نظر ژنتیکی در معرض خطر بالاتر ابتلا به آلزایمر قرار داشتند، قوی‌تر مشاهده شد. به بیان دیگر، افزایش سطح تحصیلات ممکن است تا حدودی آسیب‌پذیری ژنتیکی در برابر بیماری‌های زوال مغز را تعدیل کند.

دکتر سیلویا بارچلوس، پژوهشگر اصلی و اقتصاددان سلامت در دانشگاه ویسکانسین-مدیسن، تأکید می‌کند اهمیت این یافته‌ها فقط به اعداد و درصدها محدود نیست؛ بلکه نشان می‌دهد آموزش می‌تواند یکی از عوامل مؤثر در کاهش خطر زوال عقل باشد، آن هم در شرایطی که گزینه‌های پیشگیری از این بیماری هنوز محدود هستند.

با این حال، پژوهشگران یادآور شده‌اند که شرکت‌کنندگان هنگام ارزیابی اولیه حداکثر ۶۵ سال داشتند؛ بنابراین هنوز نمی‌توان با قطعیت درباره تأثیر تحصیلات بیشتر بر خطر زوال عقل در سنین بالاتر قضاوت کرد. پیگیری این افراد در سال‌های آینده می‌تواند تصویر دقیق‌تری از اثرات بلندمدت آموزش بر سلامت مغز ارائه دهد.

این پژوهش با همکاری محققان دانشگاه ویسکانسین-مدیسن و دانشگاه کالیفرنیای جنوبی انجام شده و نتایج آن در ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ در مجله علمی Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) منتشر شده است.

یافته‌های این مطالعه بار دیگر اهمیت سرمایه‌گذاری در آموزش عمومی را برجسته می‌کند و نشان می‌دهد سیاست‌هایی که فرصت ادامه تحصیل را برای نوجوانان افزایش می‌دهند، ممکن است در کنار منافع آموزشی و اجتماعی، پیامدهای مهمی برای سلامت مغز و پیشگیری از زوال شناختی در آینده داشته باشند.

منبع: healthday