واحد بهداشت دهان و دندان

تعداد بازدید:۳۴۸

 واحد بهداشت دهان و دندان

 

مسئول واحد: خانم مریم السادات شریفی

واحد بهداشت دهان و دندان زیر نظر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی فعالیت می‌نماید. این واحد با استفاده از توانائی‌ها و امکانات موجود در جهت ارتقاء سطح سلامت دهان و دندان افراد جامعه، برنامه‌ها و طرح‌های تدوین شده وزارت متبوع را از طریق سطوح محیطی (واحد بهداشت دهان و دندان مراکز بهداشتی درمانی) به اجرا در می‌آورد. واحدهای بهداشت دهان ودندان مراکز بهداشتی درمانی زیر مجموعه واحد بهداشت دهان و دندان مرکز بهداشت شهرستان و نهایتاً استان می‌باشند.

 سلامت دهان و دندان از شاخه‌های مهم بهداشت عمومی است که در سلامت کلی افراد تاثیربه سزایی دارد . ارتقای بهداشت دهان و دندان جامعه مستلزم دسترسی آسان مردم به مراقبتهای اولیه بهداشت دهان و امکان استفاده از خدمات بهداشت دهان و دندان به صورت طبقه بندی شده می‌باشد.

تا قبل از سال 1374 بهداشت دهان و دندان وارد نظام شبکه های بهداشتی کشور نشده بود و برنامه خاصی نیز جهت این مراکز وجود نداشت در سال 1374 طرح ادغام بهداشت دهان و دندان در pHC جهت اجرا در شبکه ارائه گردید و در سال 1376 نیز در راستای اجرای هرچه بهتر طرح ادغام، طرح دانش آموزی نیز در اولویت برنامه‌های اداره سلامت دهان و دندان قرار گرفت.

با در نظر گرفتن این مسئله که عدم رعایت به موقع بهداشت و پیشگیری از بیماری‌های دهان و دندان باعث از دست دادن دندان‌ها در سنین پایین شده و عواقب به مراتب دشوارتر و پر هزینه تری را در بر خواهد داشت . چنانچه اقدامات پیشگیری و گسترش خدمات بهداشت دهان و دندان صورت نگیرد دولت و جامعه ناگزیر از قبول هزینه های بسیار گزاف تامین نیروی انسانی ،مواد و تجهیزات گران قیمت در درمانهای دندان پزشکی خواهند شد.

از آنجایی که امکان پوشش دادن به کلیه گروههای سنی وجود ندارد لذا گروههایی از افراد که احتمال ابتلا به بیماری دهانو دندان در آنان بالاتر است  و نیز امکان دسترسی به آنان طبق برنامه های موجود بیشتر می باشد به عنوان گروه هدف تعیین شدند .

گروه هدف برنامه بهداشت دهان ودندان :

1-زنان باردار و شیرده

در هر خانواده مادران نقش بسیار مهمی در بهداشت عمومی و هم چنین بهداشت دهان و دندان خانواده دارند . مادران به عنوان افرادی که الگوی رفتار ی فرزندانشان هستند و فرزندان رفتارهای بهداشتی آنها را مثل مسواک زدن تقلید می کنندو همچنین مادران با عدم تهیه مواد قندی برای کودکانشان ، نقش به سزایی در بهداشت دهان و دندان یک جامعه ایفا می کنند .

2- کودکان از بدو تولد تا 6 سالگی

دوران سنی پس از تولد تا 6 سالگی ار آنجا که سنین رویش دندانهای شیری در کودکان است اهمیت زیادی دارد . بسیاری از عادات غلط دهانی و عادات غذایی نامناسب (مصرف مواد قندی ) از کودکی شکل گرفته و به صورت عادت ،جزئی از طبیعت فرد شده و تابزرگسالی در فرد ادامه می یابد و نه تنها دندانهای شیری بلکه دندانهای دائمی رانیز گرفتار خواهند کرد.لذا این گروه به عنوان یکی از گروههای هدف انتخاب شدند .نکته مهم آنکه شروع برنامه های پیشگیری از پوسیدگی در نوزادان و نو پایان ،راحت تر و ارزان تر از این است که بخواهیم عادات ایجاد شده را تغییر دهیم .

3- کودکان 14-6 ساله

دراین سنین دندانهای دائمی شروع به رویش کرده و تا حدود 14 سالگی تقریباً تمام دندانهای دائمی در دهان فرد رویش پیدا کرده است .

خدمات سطح یک بهداشت دهان ودندان:

شامل آموزش بهداشت دهان ودندان ، معاینه وغربالگری ، ارائه خدمت وارنیش فلوراید

خدمات سطح دو بهداشت دهان ودندان :

ترمیم دندانهای شیری ودائمی ، جرم گیری ، فیشورسیلانت دندان6 ، عصب کشی دندانهای شیری ،کشیدن دندانهای شیری ودائمی عفونی وغیر قابل نگهداری

نیروهای ارائه دهنده خدمات سطح یک ودو بهداشت دهان و دندان:

1-بهورزان

مردان و زنانی با حداقل سواد دیپلم و ساکن روستای محل خدمت خود می باشند این افراد در خانه های بهداشت به ارایه خدمات اولیه مراقبتهای بهداشتی شامل آموزش بهداشت ( خدمات سطح یک ) به مردم می پردازند .

2-رابطین بهداشتی

افرادی هستند که به صورت داوطلب در شبکه های بهداشتی –درمانی شهرستان آموزشهای لازم را دریافت نموده اند .

این افراد جمعیت تحت پوشش منطقه خود را شناسایی کرده و مسئولیت آموزش ، پیگیری و ارجاع مردم را بر عهده دارند.

3- مراقبین سلامت

افرادی هستند که در پایگاههای بهداشتی مراکز خدمات جامع سلامت مشغول به کار بوده و خدمات و مراقبتهای لازم ( خدمات سطح یک) را به مادران و کودکان منطقه تحت پوشش ارائه می نمایند.

4-دندانپزشکان :

در واحدهای دندانپزشکی مراکزخدمات جامع سلامت شهری وروستایی خدمات سطح یک و دو را ارائه می‌دهند.

اهداف

  1. افزایش آگاهی مردم در زمینه بهداشت دهان و دندان
  2. بهبود کمی وضعیت ارائه خدمات اولیه بهداشت دهان و دندان
  3. بهبود کیفی وضعیت ارائه خدمات اولیه بهداشت دهان و دندان

که همه موارد فوق منجر به ارتقای سلامت دهان ودندان جامعه خواهد شد.

شرح وظایف کارشناس مسئول واحد بهداشت دهان و دندان

1-بررسی و شناخت وضعیت موجود به منظور تعیین نیازها واولویتها 

2-شناسایی منطقه تحت پوشش مرکز بهداشتی درمانی( خانه های بهداشت و مدارس)

3-تهیه و تنظیم برنامه جامع عملیاتی واحد بهداشت دهان و دندان با توجه به سیاستها و استراتژیهای کلی

4-تعیین و اعمال ضابطه ای برای توزیع منابع ( نیروی انسانی، وسایل و مواد .... ) بین مراکز تابعه

برنامه ریزی گزینش مطلوب نیروهای دندانپزشکی جهت ورود به سیستم

5-برنامه ریزی، هماهنگی و نظارت برارائه خدمات بهداشتی درمانی با اولویت گروه هدف    

6-برآورد و تامین منابع و امکانات مورد نیاز اجرای طرحهای واحد بهداشت مدارس و دهان و دندان 

7-برگزاری جلسات آموزشی وتوجیهی مسئولین مراکز و دندانپزشکان در خصوص دستورالعملها و طرحهای اجرایی 

8-هماهنگیهای درون بخش و برون بخش با سازمانهای مرتبط در راستای برنامه ها و طرحها

9-نظارت بر اجرای ضوابط، استاندارد ها و دستورالعمل ها

 

10-نظارت و پایش از کلیه واحدهای دندانپزشکی در مراکز بهداشتی و درمانی تابعه   

11-نظارت و ارزشیابی نیروهای شاغل در واحدهای تحت پوشش

12-پایش و نظارت بر عملکرد بهورزان منطقه تحت پوشش مرکز بهداشت

13-هماهنگی و نظارت برسرویس و تعمیر یونیتها و تجهیزات دندانپزشکی 

14-جمع آوری و تحلیل اطلاعات و آمار فعالیت ها و گزارش به معاونت بهداشتی 

15-برنامه ریزی، هماهنگی و نظارت درخصوص رعایت اصول استریلیزاسیون وکنترل عفونت درمراکز تحت پوشش

16-برنامه ریزی، هماهنگی و نظارت در طرح های استانی و کشوری در زمینه بهداشت دهان ودندان

17-برنامه ریزی، هماهنگی و نظارت بر آموزش دانش آموزان، والدین، مربیان و معلمین داوطلب

18-برنامه ریزی، هماهنگی و نظارت جهت تعیین فلوراید آب آشامیدنی مناطق تحت پوشش 

آخرین ویرایش۱۴ بهمن ۱۴۰۰