آموزش بیماران

جراحی افتادگی مثانه و روده (سیستوسل و رکتوسل)

راهنمای آشنایی با جراحی افتادگی مثانه و روده (سیستوسل و رکتوسل)

ویژه بیماران و همراهان محترم

سیستوسل و رکتوسل چیست؟

گاهی به دلیل ضعیف شدن عضلات و بافت‌های نگهدارنده کف لگن، اندام‌های داخل لگن از محل طبیعی خود پایین‌تر می‌آیند و به سمت دیواره واژن برجسته می‌شوند.

این وضعیت ممکن است باعث احساس فشار، سنگینی یا وجود توده در ناحیه واژن و مشکلات ادراری یا دفع مدفوع شود.

دو نوع شایع این افتادگی عبارت‌اند از:

۱. سیستوسل (Cystocele): افتادگی مثانه

در این حالت، مثانه به دلیل ضعف بافت‌های نگهدارنده، به سمت دیواره جلویی واژن برجسته می‌شود.

علائم احتمالی:

احساس سنگینی یا فشار در ناحیه لگن

احساس وجود برجستگی یا توده در واژن

تکرر ادرار

بی‌اختیاری ادرار هنگام سرفه، عطسه یا خندیدن

تخلیه ناقص مثانه یا دشواری در ادرار کردن

عفونت‌های ادراری مکرر در برخی بیماران

۲. رکتوسل (Rectocele): افتادگی دیواره راست‌روده

در این حالت، دیواره راست‌روده به سمت دیواره پشتی واژن برجسته می‌شود.

علائم احتمالی:

احساس فشار یا برجستگی در واژن

یبوست و دشواری در دفع مدفوع

احساس تخلیه نشدن کامل روده

نیاز به کمک دست برای تخلیه مدفوع در برخی موارد

احساس سنگینی در ناحیه لگن

چرا این افتادگی‌ها ایجاد می‌شوند؟

عوامل زیر می‌توانند در ایجاد یا تشدید افتادگی مثانه و روده نقش داشته باشند:

زایمان‌های طبیعی متعدد یا دشوار

افزایش سن و کاهش استحکام بافت‌های نگهدارنده

یائسگی و کاهش هورمون استروژن

اضافه‌وزن و چاقی

یبوست مزمن و زور زدن هنگام دفع

سرفه‌های مزمن

بلند کردن مکرر اجسام سنگین

ضعف عضلات کف لگن

جراحی سیستوسل و رکتوسل چگونه انجام می‌شود؟

هدف از جراحی، اصلاح افتادگی و تقویت بافت‌های نگهدارنده واژن است.

این جراحی معمولاً از طریق واژن انجام می‌شود و در بسیاری از موارد نیازی به برش روی شکم نیست.

در جراحی سیستوسل:

پزشک با ترمیم و تقویت بافت‌های نگهدارنده دیواره جلویی واژن، برجستگی مثانه را اصلاح می‌کند.

در جراحی رکتوسل:

پزشک با ترمیم و تقویت بافت‌های نگهدارنده دیواره پشتی واژن، برجستگی راست‌روده را اصلاح می‌کند.

گاهی هر دو نوع افتادگی به‌طور هم‌زمان وجود دارند و ممکن است هر دو در یک عمل جراحی ترمیم شوند.

نوع جراحی و روش درمان با توجه به شدت افتادگی و شرایط بیمار توسط پزشک تعیین می‌شود.

قبل از عمل چه اقداماتی لازم است؟

برای انجام ایمن جراحی، لطفاً موارد زیر را رعایت کنید:

۱. پزشک را از بیماری‌های زمینه‌ای، حساسیت‌های دارویی و داروهای مصرفی خود مطلع کنید.

۲. اگر سابقه جراحی لگن، بی‌اختیاری ادرار یا عفونت‌های ادراری دارید، به پزشک اطلاع دهید.

۳. آزمایش‌ها و بررسی‌های درخواست‌شده مانند آزمایش خون و آزمایش ادرار را انجام دهید.

۴. در صورت وجود علائم عفونت ادراری، سوزش ادرار یا تب، قبل از عمل اطلاع دهید.

۵. در صورت مصرف داروهای رقیق‌کننده خون، حتماً پزشک را مطلع کنید و دارو را خودسرانه قطع نکنید.

۶. در صورت انجام عمل با بیهوشی، ناشتایی را طبق دستور متخصص بیهوشی رعایت کنید.

۷. تمام مدارک پزشکی و نتایج آزمایش‌ها را همراه داشته باشید.

بعد از عمل چه مراقبت‌هایی لازم است؟

رعایت توصیه‌های زیر به بهبودی بهتر و پیشگیری از عوارض کمک می‌کند:

۱. در روزهای ابتدایی پس از عمل، استراحت کافی داشته باشید و فعالیت‌های خود را به‌تدریج افزایش دهید.

۲. در صورت وجود سوند ادراری، از کشیده شدن یا خم شدن لوله جلوگیری کنید و کیسه ادرار را پایین‌تر از سطح مثانه نگه دارید.

۳. داروهای تجویزشده را طبق دستور پزشک مصرف کنید.

۴. برای جلوگیری از یبوست، آب کافی بنوشید و از مواد غذایی حاوی فیبر مانند سبزیجات و میوه‌ها استفاده کنید، مگر اینکه محدودیت پزشکی داشته باشید.

۵. هنگام دفع مدفوع از زور زدن خودداری کنید.

۶. از بلند کردن اجسام سنگین و فعالیت‌های بدنی شدید تا زمان اجازه پزشک خودداری کنید.

۷. تا زمانی که پزشک اجازه نداده است، رابطه جنسی نداشته باشید. معمولاً پس از این جراحی برای ترمیم کامل بافت‌ها حدود ۶ هفته یا بیشتر زمان لازم است.

۸. از انجام ورزش‌های سنگین و حرکاتی که به عضلات کف لگن فشار وارد می‌کنند، در دوران نقاهت خودداری کنید.

۹. در صورت تجویز سوند یا برنامه مشخص برای خارج کردن آن، طبق دستور پزشک و کادر درمان عمل کنید.

۱۰. در زمان تعیین‌شده برای معاینه و پیگیری پس از جراحی مراجعه کنید.

چه علائمی بعد از عمل خطرناک هستند؟

در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، سریعاً به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید:

تب ۳۸ درجه یا بالاتر

درد شدید یا رو به افزایش در شکم و لگن

خونریزی شدید واژینال

ترشحات بدبو از واژن

ناتوانی در دفع ادرار پس از خارج کردن سوند

سوزش شدید ادرار یا وجود خون قابل توجه در ادرار

تورم، قرمزی یا درد غیرطبیعی در پاها

آخرین به‌روزرسانی : ۲۳ آبان ۱۴۰۵