### راهنمای سلامت: آنفلوانزا (Influenza)

### ۱. آنفلوانزا چیست؟

آنفلوانزا یک بیماری عفونی و واگیردار دستگاه تنفسی است که توسط ویروس آنفلوانزا ایجاد می‌شود و بینی، گلو و گاهی ریه‌ها را درگیر می‌کند.

این بیماری معمولاً به‌صورت ناگهانی شروع می‌شود و می‌تواند از یک بیماری خفیف تا یک بیماری شدید و خطرناک متغیر باشد.

آنفلوانزا در فصل‌های سرد سال شیوع بیشتری دارد و از طریق تماس با ترشحات تنفسی افراد بیمار به دیگران منتقل می‌شود.

### ۲. علائم و نشانه‌های آنفلوانزا چیست؟

علائم آنفلوانزا معمولاً به‌صورت ناگهانی ظاهر می‌شوند و شامل موارد زیر هستند:

* تب و لرز

* سرفه، معمولاً خشک

* گلودرد

* آبریزش یا گرفتگی بینی

* سردرد

* درد عضلات و بدن‌درد

* احساس خستگی و ضعف شدید

* بی‌حالی و کاهش اشتها

* گاهی تهوع، استفراغ و اسهال، به‌ویژه در کودکان

نکته: همه افراد مبتلا به آنفلوانزا الزاماً تب ندارند.

### ۳. آنفلوانزا چگونه منتقل می‌شود؟

ویروس آنفلوانزا از راه‌های زیر منتقل می‌شود:

* انتشار قطرات تنفسی هنگام سرفه، عطسه و صحبت کردن فرد بیمار

* تماس نزدیک با فرد مبتلا

* تماس دست با سطوح آلوده و سپس لمس چشم، بینی یا دهان

فرد مبتلا ممکن است از حدود یک روز قبل از شروع علائم تا ۵ تا ۷ روز پس از شروع بیماری ناقل ویروس باشد. کودکان و افراد دارای ضعف سیستم ایمنی ممکن است مدت بیشتری ویروس را منتقل کنند.

### ۴. چه افرادی بیشتر در معرض خطر عوارض آنفلوانزا هستند؟

اگرچه همه افراد ممکن است به آنفلوانزا مبتلا شوند، برخی افراد بیشتر در معرض ابتلا به بیماری شدید و عوارض آن هستند:

* کودکان زیر ۵ سال، به‌خصوص زیر ۲ سال

* افراد ۶۵ سال به بالا

* زنان باردار و مادران تا دو هفته پس از زایمان

* افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی

* بیماران مبتلا به آسم و بیماری‌های مزمن ریوی

* افراد مبتلا به دیابت

* بیماران کلیوی و کبدی

* افراد دارای ضعف سیستم ایمنی

* افراد مبتلا به چاقی شدید

### ۵. عوارض احتمالی آنفلوانزا چیست؟

در بیشتر افراد، بیماری طی چند روز تا حدود دو هفته بهبود پیدا می‌کند؛ اما گاهی ممکن است عوارض جدی ایجاد شود، از جمله:

* ذات‌الریه (پنومونی)

* عفونت گوش و سینوس‌ها

* تشدید بیماری‌های زمینه‌ای مانند آسم و بیماری قلبی

* کم‌آبی بدن

* نارسایی تنفسی

* در موارد شدید، بستری در بیمارستان و حتی مرگ

### ۶. چگونه از ابتلا به آنفلوانزا پیشگیری کنیم؟

1\. واکسیناسیون سالانه: واکسن آنفلوانزا مهم‌ترین راه پیشگیری از بیماری شدید و عوارض آن است. بهتر است واکسن متناسب با فصل و توصیه‌های پزشک دریافت شود.

2\. دست‌های خود را مرتب با آب و صابون به مدت حداقل ۲۰ ثانیه بشویید.

3\. از تماس نزدیک با افراد بیمار خودداری کنید.

4\. هنگام سرفه یا عطسه، دهان و بینی خود را با دستمال یا قسمت داخلی آرنج بپوشانید.

5\. از لمس چشم، بینی و دهان با دست‌های آلوده خودداری کنید.

6\. در فضاهای شلوغ و کم‌تهویه، به‌ویژه در زمان شیوع بیماری، از ماسک مناسب استفاده کنید.

7\. تهویه مناسب محیط را فراهم کنید و سطوح پرتماس را به‌طور منظم تمیز کنید.

8\. تغذیه مناسب، خواب کافی و فعالیت بدنی منظم داشته باشید.

### ۷. در صورت ابتلا به آنفلوانزا چه مراقبت‌هایی لازم است؟

* در منزل استراحت کنید.

* مایعات کافی مانند آب، سوپ و نوشیدنی‌های مناسب مصرف کنید.

* در صورت تب و درد، با نظر پزشک از داروهای مناسب مانند استامینوفن استفاده کنید.

* از حضور در محل کار، مدرسه و مکان‌های عمومی تا زمان بهبودی خودداری کنید.

* در صورت حضور در کنار دیگران، از ماسک استفاده کنید.

* هنگام سرفه و عطسه، اصول بهداشت تنفسی را رعایت کنید.

* از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک خودداری کنید؛ زیرا آنتی‌بیوتیک‌ها بر ویروس آنفلوانزا اثری ندارند.

نکته مهم درباره داروهای ضدویروس:

داروهایی مانند اوسلتامیویر (تامی‌فلو) در برخی بیماران، به‌ویژه افراد پرخطر یا مبتلا به بیماری شدید، با تجویز پزشک استفاده می‌شوند. اثربخشی این داروها در صورت شروع زودهنگام، به‌خصوص طی ۴۸ ساعت اول، بیشتر است. با این حال، در بیماران بستری یا دارای بیماری شدید ممکن است حتی پس از این زمان نیز تجویز شوند.

### ۸. چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت مشاهده موارد زیر، مراجعه به پزشک ضروری است:

* تب بالا یا تب مداوم

* سرفه شدید یا طولانی

* بدتر شدن علائم بیماری

* عدم بهبود پس از چند روز

* ابتلا به آنفلوانزا در دوران بارداری

* ابتلا به آنفلوانزا در افراد سالمند، کودکان خردسال یا بیماران دارای بیماری زمینه‌ای

### ۹. علائم هشدار خطرناک؛ چه زمانی باید فوراً به اورژانس مراجعه کنیم؟

در بزرگسالان، مشاهده هر یک از علائم زیر نیازمند مراجعه فوری به اورژانس است:

* تنگی نفس یا دشواری در تنفس

* درد یا احساس فشار در قفسه سینه

* گیجی یا کاهش سطح هوشیاری

* سرگیجه شدید یا تشنج

* ضعف شدید و ناتوانی در ایستادن

* کاهش شدید ادرار یا علائم کم‌آبی بدن

* بازگشت تب یا تشدید سرفه پس از بهبود اولیه

در کودکان، علائم هشدار عبارت‌اند از:

* تنفس سریع یا دشواری در تنفس

* کبودی لب‌ها یا صورت

* فرورفتگی قفسه سینه هنگام تنفس

* بی‌حالی شدید یا کاهش هوشیاری

* تشنج

* نخوردن مایعات و کاهش ادرار

* بازگشت تب و سرفه شدید پس از بهبود اولیه

توجه: در نوزادان زیر ۳ ماه، بروز تب نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.

### ۱۰. تفاوت سرماخوردگی و آنفلوانزا چیست؟

آنفلوانزا و سرماخوردگی هر دو بیماری‌های ویروسی دستگاه تنفسی هستند، اما تفاوت‌هایی دارند:

* شروع بیماری: سرماخوردگی معمولاً تدریجی است، اما آنفلوانزا اغلب ناگهانی شروع می‌شود.

* تب: در آنفلوانزا شایع‌تر است.

* بدن‌درد: در آنفلوانزا معمولاً شدیدتر است.

* خستگی: در آنفلوانزا ممکن است شدید و طولانی باشد.

* آبریزش بینی و عطسه: در سرماخوردگی شایع‌تر است.

* عوارض: احتمال بروز عوارض جدی مانند ذات‌الریه در آنفلوانزا بیشتر است.

### ۱۱. چه زمانی پس از ابتلا می‌توان به فعالیت‌های روزمره بازگشت؟

تا زمانی که علائم بیماری رو به بهبود نرفته‌اند و حداقل ۲۴ ساعت بدون مصرف داروهای تب‌بر تب نداشته‌اید، در منزل بمانید و از تماس با دیگران خودداری کنید.

پس از بازگشت به فعالیت‌های روزمره، بهتر است تا ۵ روز دیگر نیز احتیاط‌های لازم مانند استفاده از ماسک، رعایت بهداشت دست و تهویه مناسب محیط را ادامه دهید.

### ۱۲. پیام پایانی

پیشگیری از آنفلوانزا بهتر از درمان آن است.

با واکسیناسیون سالانه، شست‌وشوی مرتب دست‌ها، رعایت بهداشت تنفسی، استفاده از ماسک در شرایط پرخطر و پرهیز از تماس نزدیک با افراد بیمار می‌توان از انتشار این بیماری جلوگیری کرد.

به یاد داشته باشید که مراقبت از سلامت خود، به معنای محافظت از سلامت خانواده و جامعه نیز هست.

واحد آموزش بیمارستان امام خمینی (ره) محلات

این مطلب با هدف افزایش آگاهی عمومی تهیه شده است و جایگزین تشخیص، معاینه و درمان پزشکی نیست.

آخرین به‌روزرسانی : ۲۳ آبان ۱۴۰۵